เที่ยวเดินป่า | น้ำตกหมันแดง อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า
เปิดพิกัดใน Google Maps
เที่ยวเดินป่า | น้ำตกหมันแดง อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า
บันทึกการเดินป่าสู่ “น้ำตกหมันแดง” หนึ่งในเส้นทางเดินป่าศึกษาธรรมชาติไฮไลท์หน้าฝนของอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า รอยต่อพิษณุโลก–เพชรบูรณ์–เลย (ดูตำแหน่งบน Google Maps) เส้นทางที่ขึ้นชื่อเรื่องน้ำตกหลายชั้น ป่าดิบเขาชุ่มชื้น และดงทากที่ต้องรับมือกันตั้งแต่ก้าวแรก
อากาศบนนี้เย็นสบายราว 19 องศา ตั้งแต่ก่อนออกเดิน เป็นสัญญาณว่าป่าข้างหน้าจะชื้นและลื่นแน่นอน
ทางเละเป็นโคลนและดงทากตั้งแต่เริ่ม
เส้นทางหน้าฝนของหมันแดงคือของจริง พื้นทางเละเป็นโคลนแทบตลอดสาย เดินทีลื่นที ที่ต้องเตรียมใจมากที่สุดคือ ทาก ที่ชุมมากตามพื้นใบไม้เปียกๆ ทางอุทยานถึงขนาดมีถุงกันทากให้ใส่ก่อนเข้าเส้นทาง แนะนำให้ใส่ตั้งแต่ต้นทาง อย่ารอให้โดนกัดก่อน พกสเปรย์กันแมลงไปด้วยจะอุ่นใจกว่า
เปรียบเหมือนการลงไปเดินในนาข้าวหลังฝน ที่ทุกย่างก้าวจมโคลน และต้องคอยปัดตัวเล็กๆ ที่เกาะขาไม่ให้ไต่ขึ้นมา
ป่าดิบเขาชุ่มน้ำ มอสและเฟิร์นเต็มลำต้น
ยิ่งเดินลึกเข้าไป ป่ายิ่งชื้นและเขียวจัด ลำต้นไม้ใหญ่ทุกต้นถูกห่อหุ้มด้วยมอส เฟิร์น และพืชอิงอาศัยเต็มไปหมด เป็นสัญญาณว่าผืนป่าตรงนี้สมบูรณ์และความชื้นสูงตลอดปี อากาศเย็นและเงียบ มีแต่เสียงน้ำกับเสียงแมลง
เปรียบเหมือนการเดินเข้าไปในตู้ปลาขนาดยักษ์ที่ทุกพื้นผิวถูกปกคลุมด้วยตะไคร่สีเขียว สดชื้นจนรู้สึกได้ถึงไอน้ำในอากาศ
รายละเอียดเล็กๆ ริมทางที่ห้ามมองข้าม
ระหว่างทางที่ต้องก้มมองพื้นเพื่อหาที่เหยียบ กลับได้เจอของดีเล็กๆ มากมาย ทั้งมอสที่กำลังชูก้านออกดอก ดอกสปอร์เล็กจิ๋วที่มีหยดน้ำเกาะ ความสมบูรณ์ระดับนี้หาดูได้ยากในป่าทั่วไป
เปรียบเหมือนการเดินดูงานศิลปะในพิพิธภัณฑ์ ที่ยิ่งเข้าไปดูใกล้ๆ ยิ่งเห็นรายละเอียดเล็กๆ ที่ซ่อนอยู่
เห็ดและราตามขอนไม้ผุ
ขอนไม้ล้มตามทางกลายเป็นบ้านของเห็ดนานาชนิด ทั้งเห็ดแผ่นบางเรียงตัวเป็นชั้นๆ ตามเปลือกไม้ผุ สีสันและรูปทรงแปลกตา เป็นเสน่ห์ของป่าหน้าฝนที่นักเดินป่าสายมาโครชอบเป็นพิเศษ
เปรียบเหมือนชั้นวางขนมในร้าน ที่มีเค้กแผ่นบางๆ เรียงซ้อนกันเป็นชั้น ดูแล้วเพลินตา
เห็ดถ้วยสีแดงสดตัดกับมอสเขียว
ไฮไลท์ของพรรณเห็ดราในทริปนี้คือเห็ดถ้วยสีแดงสดที่โผล่ขึ้นมาตัดกับมอสสีเขียวเข้ม สีแดงสดขนาดนี้กลางป่าทึบทำให้สะดุดตามาก เป็นจุดที่หลายคนต้องหยุดก้มลงถ่ายรูป
เปรียบเหมือนการเจอลูกอมสีแดงสดวางอยู่บนพรมกำมะหยี่สีเขียว สีที่ตัดกันชัดจนต้องหันไปมอง
ขอนไม้กับชั้นเห็ดสีส้มแดง
อีกขอนไม้หนึ่งมีเห็ดแผ่นสีส้มแดงเรียงตัวลดหลั่นลงมาเหมือนขั้นบันได ป่าที่ความชื้นสูงแบบนี้คือสวรรค์ของเห็ดรา เดินไม่กี่ก้าวก็เจอชนิดใหม่ให้ดูเรื่อยๆ
เปรียบเหมือนการเดินดูบันไดวนที่แต่ละขั้นถูกแต่งแต้มด้วยสีส้มอบอุ่น ไล่ระดับลงไปอย่างเป็นจังหวะ
เฟิร์นเกาะลำต้นชื้นทั้งต้น
ลำต้นไม้บางต้นถูกปกคลุมด้วยเฟิร์นแผ่นเล็กๆ เกาะเรียงกันแน่นทั้งต้น เขียวชอุ่มราวกับมีคนปูพรมให้ บ่งบอกว่าความชื้นในป่าตรงนี้สูงมากจริงๆ
เปรียบเหมือนกำแพงที่ถูกปลูกต้นไม้แนวตั้งจนเขียวทั้งผืน เป็นผนังธรรมชาติที่มีชีวิต
พื้นป่าที่เต็มไปด้วยชีวิต
พื้นป่าปกคลุมด้วยใบไม้ผุเปียกชื้น มีต้นกล้าเล็กๆ มอส และเปลือกผลไม้ป่าหล่นเกลื่อน ทุกตารางเมตรเต็มไปด้วยวงจรชีวิตของป่า ทั้งการผุพังและการเกิดใหม่หมุนเวียนกันไป
เปรียบเหมือนการมองดูเมืองเล็กๆ ใต้เท้า ที่มีทั้งสิ่งเก่ากำลังย่อยสลายและสิ่งใหม่กำลังเริ่มเติบโต
ต้นไม้ใหญ่ที่เป็นบ้านของพืชอื่น
ต้นไม้ใหญ่หลายต้นมีไม้เลื้อยและพืชอิงอาศัยขึ้นเกาะเต็มลำต้นตั้งแต่โคนถึงยอด เป็นภาพที่บอกอายุและความสมบูรณ์ของป่าได้ดี ต้นเดียวเลี้ยงชีวิตเล็กๆ ได้อีกหลายสิบชนิด
เปรียบเหมือนตึกอพาร์ตเมนต์หลังใหญ่ที่มีผู้เช่าตัวเล็กๆ อาศัยอยู่เต็มทุกชั้น
ดอกลิ้นมังกร ไฮไลท์ของหมันแดง
ของขึ้นชื่อที่สุดของน้ำตกหมันแดงคือ ดอกลิ้นมังกร สีชมพูสด ที่ว่ากันว่าบานหนาแน่นปีละครั้งช่วงเดือนสิงหาคม และพบได้แทบจะที่นี่ที่เดียว เจอกอนี้ขึ้นริมธารน้ำ กลีบสีชมพูสดตัดกับใบเขียว สวยจนต้องหยุดเดิน
เปรียบเหมือนการเดินเจอดอกไม้หายากที่ออกดอกแค่ช่วงสั้นๆ ของปี ใครมาถูกจังหวะถือว่าโชคดีมาก
ดอกป่าสีฟ้าและพรรณไม้ริมทาง
นอกจากลิ้นมังกร ริมทางยังมีดอกไม้ป่าให้เจอเรื่อยๆ ทั้งดอกสีฟ้าเล็กๆ ซ่อนอยู่ในพงหญ้า ความหลากหลายของพรรณไม้ทำให้เส้นทางที่เหนื่อยและลื่นมีอะไรให้ตื่นเต้นตลอดทาง
เปรียบเหมือนการเปิดกล่องสุ่มที่ไม่รู้ว่าก้าวต่อไปจะเจอดอกไม้สีอะไรรออยู่
ไลเคนและมอสรูปทรงแปลกตา
ตามโขดหินและพื้นชื้นมีไลเคนกับมอสขึ้นปนกันเป็นพรมหลายเฉดเขียว บางชนิดชูก้านเล็กๆ บางชนิดแผ่เป็นแผ่น รูปทรงแปลกตาเหมือนป่าจิ๋วย่อส่วน
เปรียบเหมือนการส่องดูสวนป่าขนาดเล็กผ่านแว่นขยาย ที่มีต้นไม้จิ๋วหลากรูปทรงเบียดกันอยู่
ดอกตูมห้อยริมทางที่ยังเปียกฝน
ริมทางที่ยังเปียกชื้นมีพรรณไม้ออกดอกตูมสีชมพูขาวห้อยลงมา ใบเขียวสดมีหยดน้ำเกาะ บรรยากาศหน้าฝนแบบนี้ทำให้ทุกอย่างดูสดและมีชีวิตชีวา แม้ทางจะลื่นแค่ไหนก็ตาม
เปรียบเหมือนการเดินในสวนหลังฝนตก ที่ทุกใบทุกดอกยังมีหยดน้ำเกาะวาวอยู่
ดอกไม้ป่าสีขาวกลางพื้นมอส
อีกจุดเจอดอกไม้ป่าสีขาวบานคู่กันกลางพื้นมอส กลีบขาวสะอาดตัดกับพื้นเขียว เป็นความสวยเรียบง่ายที่ป่าหน้าฝนมอบให้แบบไม่ต้องตกแต่งอะไรเลย
เปรียบเหมือนการเจอผ้าขาวสะอาดวางอยู่บนสนามหญ้า เรียบง่ายแต่สะดุดตา
เห็ดชั้นไล่ตามลำต้นเอียง
ลำต้นไม้ที่เอียงลาดมีเห็ดชั้นสีขาวขอบแดงขึ้นไล่กันเป็นระยะตั้งแต่โคนถึงปลาย เหมือนป้ายบอกทางธรรมชาติที่ชี้ขึ้นไปตามต้น เป็นภาพที่เจอบ่อยในป่าดิบเขาชื้นแบบนี้
เปรียบเหมือนชั้นวางของที่ยื่นออกมาจากกำแพงเอียง เรียงกันขึ้นไปเป็นระยะอย่างมีจังหวะ
หน้าผาหินชื้นและหินที่ลื่นมาก
ช่วงใกล้น้ำตก เส้นทางมีหน้าผาหินชื้นที่มีพืชเล็กๆ เกาะเต็มไปหมด หินตรงนี้ ลื่นมาก ต้องระวังเป็นพิเศษทุกย่างก้าว เลือกเหยียบจุดที่มั่นใจ และใช้มือยันหินช่วยทรงตัว อย่ารีบ เพราะพลาดทีเจ็บแน่
เปรียบเหมือนการเดินบนพื้นกระเบื้องเปียกในห้องน้ำ ที่ต้องค่อยๆ ลงน้ำหนักทีละก้าวไม่ให้ลื่นล้ม
น้ำตกแต่ละชั้นสวย แต่หินลื่นต้องระวัง
น้ำตกหมันแดงมีหลายชั้น และแต่ละชั้นสวยในแบบของตัวเอง ทั้งสายน้ำที่ทิ้งตัวลงโขดหิน หน้าผาที่มีใบไม้สีแดงส้มและมอสเกาะเต็ม แต่จุดที่ต้องย้ำคือ หินลื่นมากทุกชั้น การเดินเข้าชมแต่ละชั้นต้องไต่หินเปียก ใครจะลงไปถ่ายรูปใกล้ๆ ต้องดูจังหวะและจุดยืนให้ดี
เปรียบเหมือนการได้รางวัลทีละชิ้นเมื่อผ่านแต่ละด่าน แต่ทุกด่านมีกับดักพื้นลื่นรอให้ระวังอยู่เสมอ
ปลายทางขากลับ นั่งรถชมวิถีชาวชาติพันธุ์
จุดที่ทำให้ทริปนี้พิเศษคือ ช่วงปลายทางขากลับจะมีรถของชุมชนมารับ พานั่งชิมวิวสบายๆ ผ่านหมู่บ้านของชาวชาติพันธุ์ ได้เห็นวิถีชีวิต ไร่สวน และความเป็นอยู่ของพวกเขาแบบใกล้ชิด หลังจากเดินป่าเหนื่อยๆ มาทั้งวัน การได้นั่งรถชมวิวแบบนี้คือรางวัลปิดทริปที่ลงตัว
เปรียบเหมือนการได้นั่งรถรางชมเมืองหลังจากเดินเที่ยวมาทั้งวัน ขาพักได้แต่สายตายังได้เก็บเรื่องราวระหว่างทางต่อ
สรุป: น้ำตกหมันแดงคือเส้นทางเดินป่าหน้าฝนที่คุ้มค่ามาก ป่าดิบเขาสมบูรณ์ พรรณไม้และน้ำตกสวยทุกชั้น แต่ต้องเตรียมใจกับทางที่เละเป็นโคลน ดงทากที่ต้องใส่ถุงกันทาก และหินที่ลื่นมากทุกจุด รองเท้ายึดเกาะดี ถุงกันทาก และสติในการเหยียบแต่ละก้าว คือสามอย่างที่ขาดไม่ได้ ปิดท้ายด้วยการนั่งรถชมวิถีชาวชาติพันธุ์ขากลับที่ทำให้ทริปนี้สมบูรณ์
วิดีโอประกอบทริป
(บรรยากาศเดินป่าน้ำตกหมันแดง) (น้ำตกแต่ละชั้นและเส้นทางป่า) (นั่งรถชมวิถีชีวิตชาวชาติพันธุ์ขากลับ)สรุปค่าใช้จ่ายทั้งหมดประมาณ 2,500 บาท
— wk-18k —